مقاله دانشگاهی – سرمایه اجتماعی سازمانی چیست؟

ایده بررسی سرمایه اجتماعی در سازمان­ها در تحقیقات«پروساک و کوهن» (۲۰۰۱) مورد بررسی قرار گرفته است. افرادی مانند کوهن و پروساک که رابطه با توسعه سازمانی مطالعه داشته اند، به کارکنان، فرایند و تکنولوژی به عنوان منابعی برای اثربخشی سازمان با شک و تردید نگاه می­ کنند.

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

ادعا شده است که سرمایه اجتماعی می ­تواند به توسعه اقتصادی کمک کند. به طور اخص مزایای ادعا شده عبارتند از: به اشتراک گذاشتن بهتر دانش، ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد، کاهش نرخ جابجایی، کاهش هزینه استخدام، کمک به آموزش، ابقاء دانش سازمانی، کاهش تغییرات نیروی کار، افزایش فعالیت­های مرتبط با ثبات سازمانی و درک مشترک (کوهن و پروساک[۱]، ۲۰۰۱: ۶-۸). سرمایه اجتماعی سازمانی ویژگی روابط اجتماعی درون سازمانی و توانایی اجرای فعالیت­های دسته جمعی برای ثمر رساندن اهداف سازمانی می­باشد (لینا و وان بورن[۲]، ۱۹۹۹: ۸).

عکس مرتبط با اقتصاد

اهمیت سرمایه اجتماعی سازمانی در این است که سبب اجتماع افراد(گروه­ها، تیم­ها، و سازمان­ها و …) شده و باعث می­ شود که با همدیگر به طور موفقیت­آمیز کارها را به پایان برسانند. سرمایه اجتماعی سازمانی احساس انسجام از طریق اعتماد و همکاری ایجاد می­نماید. عناصری از قبیل: اعتماد، درک متقابل، تعهد و ثبات ارتباطی را به وجود می­آورد که سازمان­ها را در بازار متغیر حفظ می­نماید (کوهن و پروساک، ۲۰۰۱).

این سرمایه باعث انسجام کارکنان و مدیران می­ شود. این سرمایه از طریق تسهیل در فعالیت­های جمعی موفقیت­آمیز، ارزشی افزوده ایجاد می­نماید و منبعی است که می ­تواند مدیر و کارکنان را بهره­مند سازد. این سرمایه ویژگی تعاملات اجتماعی را در یک سازمان انعکاس می­دهد و می ­تواند با سایر منابع فیزیکی، مالی و انسانی برابری نماید (لینا۲۰۰۱ : ۲۲).

۱-۱-۲   مدل­هایی برای سنجش سرمایه اجتماعی

تا به حال روش یکسانی برای محاسبه سرمایه اجتماعی با توجه به بررسی­های گذشته که از متدولوژی­های فاقد عمومیت استفاده می­ کنند، تعیین نشده است. این حقیقت وابسته به عدم تجانس زیاد تعاریف سرمایه اجتماعی است. مدل­ها و ابزار مختلفی برای سنجش سرمایه اجتماعی ارائه شده است که در یک دسته­بندی کلی می­توان این ابزار را به دو بعد کیفی و کمی تقسیم نمود.

۱-۱-۲-۱   مدل­های کیفی سنجش سرمایه اجتماعی

الف- مدل CRLRA[3]

مدل­های کیفی مختلفی برای سنجش سرمایه اجتماعی ارائه شده است. به عنوان مثال، مدل CRLRA  که توسط فالک وکیلپاتریک[۴] در سال ۲۰۰۰ میلادی ارائه شده و توسط محققین زیادی مورد استفاد قرار گرفته است. این مدل سرمایه اجتماعی را در سه سطح خرد، میانی و کلان مورد بررسی قرار می­دهد. در سطح خرد، سرمایه اجتماعی اشاره به افراد موجود در شبکه دارد که بر اثر تعامل میان این افراد، شناخت حاصل هویت اعضا شکل می­گیرد. در سطح میانی، سرمایه اجتماعی به اجتماعات و گروه­ها و سازمان­ها اشاره دارد و باعث تقویت و ساخت بنیه ارزشی و تعاملی گروه می­ شود. در سطح کلان به جامعه که در برگیرنده سازمان­ها و گروه­ها مختلف است تمرکز داشته و موجب شکل گیری و تقویت مراودات و ارتباطات جمعی شده و ارزش­های مشترک را بهبود می­بخشد. مطابق شکل شماره ۲۲-۲ همه این سطوح با هم در ارتباط بوده و موجب تقویت یا نقصان همدیگر می­شوند (فالک و کیلپاتریک، ۲۰۰۱ به نقل از الوانی، ۱۳۸۰).

زیرساخت تعاملی و ارزش جامعه

 

 

سرمایه اجتماعی در سطح کلان(جامعه)

 

زیرساخت تعاملی و ارزشی گروه و سازمان

سرمایه اجتماعی در سطح میانی(سازمان)

 

 

سرمایه اجتماعی در سطح فرد(فرد)

ایجاد شناخت و شکل­ گیری هویت اعضا

 

 

 

شکل ‏۲‑۱۵: نحوه­ ارتباط سرمایه اجتماعی در سطوح مختلف (فالک و کیلپاتریک، ۲۰۰۱ به نقل از الوانی، ۱۳۸۰)

 

مدلCRLRA مبتنی بر تئوری منابع اجتماعی است، بر پایه این مدل، سرمایه اجتماعی شامل منابعی است که موجب افزایش ظرفیت جامعه و سازمان می­ شود. در سطح فردی، این منابع شامل شناخت و هویت است. منظور از منابع شناخت و دانش، دانستن منبع اطلاعاتی و شیوه ­های انجام کار و یا بر­طرف نمودن مشکلات پیش آمده در شبکه می­باشد. منابع هویت، اشاره به هنجارها و ارزش­ها دارد، به عبارتی منبع هویت به این که افراد تا چه اندازه دارای ارزش­ها و بینش­های مشترک بوده و قادر به کار با دیگران هستند تمرکز دارد. این منابع شناخت و هویت در سطح اجتماع و سازمان با هم تلفیق شده و منبعی از سرمایه اجتماعی برای آن سازمان و اجتماع پدید می­آورند که در سطح میانی به زیر ساختارهای ارزشی و تعاملی سازمان مربوط و در سطح کلان به زیر ساختارهای مراوده­ای و ارتباطی اجتماعی ختم می­ شود(الوانی- شیروانی،۱۳۸۳: ۹۸).

ب- مدل SCAT[5]

مدل نسبتا جامع کیفی که گرایش به تحلیل سرمایه اجتماعی در سطح سازمان دارد، مدل SCAT است که برای اولین بار در سال ۱۹۹۸ توسط« بین و هیکس»[۶] ارائه و سپس توسط محققین دیگر از جمله « کریشنا و شرادر»[۷] در سال ۱۹۹۹ توسعه داده شد. مدل SCAT سعی در تصویر ابعاد و ترکیب سرمایه اجتماعی در سطح سازمان دارد.

شکل ‏۲‑۱۶: مدل SCAT (فالک و کیلپاتریک، ۲۰۰۱ به نقل از الوانی، ۱۳۸۰)

در این مدل، سرمایه اجتماعی به دو سطح کلان و خرد تقسیم شده است، سطح کلان اشاره به محیطی دارد که سازمان در ان فعالیت دارد که شامل نقش قوانین، چارچوب حقوقی، نوع حکومت و نظام سیاسی، میزان عدم تمرکز و میزان مشارکت سیاسی افراد در خط­مشی کلان است. سرمایه اجتماعی مانند ارزشها، عقاید، نگرش­ها، رفتار و هنجارهای اجتماعی می ­پردازد. ارزش­ها شناختی به روحیه اعتماد و یکپارچگی اعضا و همین طور ارتباط متقابل میان اعضای یک جامعه وجود دارد می ­پردازد. این ارزش­ها شرایطی را در جامعه و سازمان بوجود می­آورند که در آن اعضا برای تولید کالای مشترک می­توانند با هم همکاری نمایند. بعد ساختاری سرمایه اجتماعی در برگیرنده ساختارها و شبکه­ هایی است که حاوی فرایندهای تصمیم ­گیری جمعی و روشن، رهبران پاسخگو و مسئولیت متقابل است. اگر چه پرداختن به سرمایه اجتماعی در سطح کلان ضروری است اما این مدل تلاش دارد تا میزان سرمایه اجتماعی را در شرکت­ها، سازمان­ها اندازه ­گیری نماید(همان منبع).

[۱] prusak & cohen

[۲] Leana & Van buren

[۳] Center For Research & Learning In Regional Australa

[۴] Falk & Kilpatric

[۵] SOCIAL CAPITAL ASSESSMENT TOOL

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
نظر دهید

آدرس پست الکترونیک شما در این سایت آشکار نخواهد شد.

URL شما نمایش داده خواهد شد.
بدعالی

درخواست بد!

پارامتر های درخواست شما نامعتبر است.

اگر این خطایی که شما دریافت کردید به وسیله کلیک کردن روی یک لینک در کنار این سایت به وجود آمده، لطفا آن را به عنوان یک لینک بد به مدیر گزارش نمایید.

برگشت به صفحه اول

Enable debugging to get additional information about this error.